Profilaktyki ciąg dalszy, czyli co jeszcze mogę ubezpieczyć.

wirus hpv, profilaktyka raka odbytu

Pisałam wcześniej o raku szyjki macicy. Tym razem o uwagę proszeni są również Panowie, a tekst poświęcony będzie rakowi odbytu (końcowego otworu jelita grubego). Choć nie jest to często rozpoznawany w Polsce nowotwór złośliwy, 220-280 nowych zachorowań rocznie, to w oparciu o analizę danych epidemiologicznych na przestrzeni lat można prognozować wzrost liczby zachorowań w przyszłości (1,2). Wzrost ten dotyczy obu płci, jednak u kobiet liczba nowych zachorowań jest wyższa niż u mężczyzn i prognozuje się, że ta różnica będzie się powiększać (2).

W Polsce prowadzony jest, pod hasłem „Wstyd się wstydzić”, bezpłatny program badań profilaktycznych raka jelita grubego (3). Imienne zaproszenia wysyłane są do osób w wieku 55-64 lata. Programem objęte są również osoby młodsze:

  • w wieku 40-49 lat, które miały w rodzinie przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z rakiem jelita grubego;
  • w wieku 25-65 lat, u których stwierdzono predyspozycje genetyczne do rozwoju raka jelita grubego (konieczne jest potwierdzenie z Poradni Genetycznej).

Więc informacji na temat tego programu oraz możliwość zgłoszenia się na badanie znajdziecie tutaj: pbp.org.pl

Jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju raka odbytu jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) – głównie tzw. typami onkogennymi, czyli prowadzącymi do zmian nowotworowych w zakażonych komórkach (4,5). Szacuje się, że w Europie ok. 87% przypadków raka odbytu wynika z zakażenia wirusem HPV (6).

Pozostałe czynniki ryzyka to (4):

  • Przebyty rak szyjki macicy, pochwy lub sromu.
  • Infekcja HIV.
  • Aktywność seksualna – posiadanie kilku partnerów seksualnych oraz bierne stosunki analne.
  • Palenie tytoniu – głównie u kobiet, u mężczyzn rola jest niejasna.
  • Przyjmowanie leków immunosupresyjnych po przeszczepie organów.
  • Płeć i rasa – częściej u kobiet oraz Afroamerykanów (wśród nich częściej u mężczyzn).

Rak odbytu może rozwinąć się jednocześnie z rakiem szyjki macicy (7). W przypadku zdiagnozowania któregoś z tych nowotworów warto wziąć ten fakt pod uwagę.

Co Nas powinno zaniepokoić?

Rak odbytu daje zazwyczaj wczesne objawy, co znacznie zwiększa szansę na wczesne rozpoznanie i leczenie. Najczęstszym objawem jest krwawienie z odbytu. Możemy także wyczuć guzek w skórze bezpośrednio sąsiadującej z odbytem, w samym odbycie lub w krótkim kanale odbytu. Nie zawsze niestety tak jest, a wystąpienie objawów zależy m.in. od rozmiaru guza. W niektórych przypadkach objawy mogą być bardzo niespecyficzne: swędzenie w okolicy odbytu, dyskomfort podczas siedzenia, uczucie przeszkody lub ciała obcego, zmiana rytmu wypróżnień, nietrzymanie stolca i/lub gazów, objawy częściowej niedrożności, śluzowa wydzielina z odbytu. Jeśli rak nie zostanie wykryty na wczesnym etapie i dojdzie już do przerzutów, czyli przemieszczenia się komórek nowotworowych do innych tkanek, to objawem może być wyczuwalny guz w pachwinie. Znajdują się tam węzły chłonne, które bardzo często w pierwszej kolejności zajmowane są przez komórki rakowe (4).

Należy pamiętać, że przebieg podobny do wczesnego raka odbytu mogą mieć inne – niezłośliwe – choroby, takie jak żylaki odbytu, szczelina odbytu, ropień odbytu itp. Jednak każdy niepokojący objaw wymaga pilnego skontaktowania się z lekarzem.

Leczenie raka odbytu zależy od tego z jakim nowotworem mamy do czynienia (płaskonabłonkowy, gruczołowy). Lekarz, w oparciu o wyniki badań, decyduje o sposobie leczenia.

Zanim rozwinie się rak, czyli jak się mogę ubezpieczyć? (8)

Dobra wiadomość jest taka, że profilaktyka raka odbytu i raka jelita grubego, to w dużym stopniu po prostu zdrowy tryb życia:

  • zdrowa dieta, która pobudzając perystaltykę jelit zapobiega zaparciom, a co za tym idzie skraca czas kontaktu błony śluzowej jelit z substancjami rakotwórczymi. Zdrowa dieta to:

– ograniczenie spożycia mięsa, zwłaszcza czerwonego;
– jedzenie warzyw i owoców, pełnoziarnistego pieczywa, produktów bogatych w wapń;
– duszenie, pieczenie lub gotowanie jedzenia zamiast smażenia;

Poza dietą, istotne jest również ograniczenie alkoholu i niepalenie papierosów, usunięcie polipów oraz wyleczenie stanów zapalnych jelit, które w dłuższej perspektywie mogą także doprowadzić do powstania zmian nowotworowych. Systematyczna aktywność fizyczna jest uzupełnieniem zdrowej diety m.in. pobudzając perystaltykę jelit.

Warto także pomyśleć o zaszczepieniu się przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego. Obecność tego wirusa wykryto, w Europie, w ok. 87% przypadków raka odbytu, a więc jest on istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju tego nowotworu.

Autor: Justyna Pluta

Piśmiennictwo:
  1. https://onkologia.mp.pl/lista/88026,rak-odbytu data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  2. Jemal A,. i wsp. “Annual Report to the Nation on the Status of Cancer, 1975–2009, Featuring the Burden and Trends in Human Papillomavirus (HPV) – Associated Cancers and HPV Vaccination Coverage Levels” J Natl Cancer Inst 2013; 105: 175–201.
  3. http://pbp.org.pl/program/ data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  4. http://onkologia.org.pl/nowotwory-jelita-grubego/ data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  5. Serrano B. i wsp. “Potential impact of a nine-valent vaccine in human papillomavirus related cervical disease”. Infect Agent Cancer 2012, 7:38
  6. Hartwig S. i wsp. „Estimation of the overall burden of cancers, precancerous lesions, and genital warts attributable to 9-valent HPV vaccine types in women and men in Europe” Infectious Agents and Cancer (2017) 12:19
  7. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.23.5. Data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  8. http://www.czytelniamedyczna.pl/508,rak-jelita-grubego-czy-mozna-zapobiegac-wczesnie-rozpoznawac-i-skutecznie-leczy.html data odwiedzin strony 16.07.2018

Bezpłatny poradnik dla osób chorych i ich bliskich

“Prosto w raka – czyli o medycynie personalizowanej” to bezpłatny poradnik, który w przystępnej formie podsumowuje najnowsze informacje dotyczące roli badań genetycznych w diagnostyce chorób nowotworowych. Dowiedz się, kiedy trzeba wykonać określone badania, jak powinien przebiegać proces diagnostyki molekularnej oraz czym jest personalizacja leczenia.

Wypełnij poniższy formularz, a poradnik wyślemy pocztą w ciągu 7 dni.

poradnik prosto w raka






Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych, tj. imienia i nazwiska, adresu e-mail, numeru telefonu i adresu zamieszkania, przez Alivię Fundację Onkologiczną Osób Młodych z siedzibą w: ul. Wąwozowa 11, 02-796 Warszawa w celu wysyłki poradnika "Prosto w raka" oraz w celu informowania o działaniach Fundacji Alivia.

Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Alivia – Fundacja Onkologiczna Osób Młodych z siedzibą w: ul. Wąwozowa 11, 02-796 Warszawa („Administrator”). W celu uzyskania dodatkowych informacji na temat Pani/Pana danych osobowych może skontaktować się Pan/Pani z Inspektorem Ochrony Danych pod adresem e-mail: daneosobowe@alivia.org.pl. Dane osobowe przetwarzane są w celu wysyłki poradnika “Prosto w raka – czyli o medycynie personalizowanej” oraz w celu informowania o działalności statutowej Fundacji, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO. Ma Pan/Pani prawo w dowolnym momencie wycofać zgodę, kierując informację o jej wycofaniu na adres e-mail daneosobowe@alivia.org.pl lub korzystając z linku do wypisania z subskrypcji, zamieszczonym w e-mailu. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Odbiorcą danych osobowych mogą być podmioty działające wyłącznie na zlecenie Administratora, takie jak firmy realizujące obsługę informatyczną, komunikacyjną i doradczą. Dane osobowe będą przechowywane do czasu wycofania zgody lub upłynięcia okresu obowiązku przechowywania danych wynikających z przepisów rachunkowo-podatkowych. Przysługuje Pani/Panu prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, sprzeciwu wobec przetwarzania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych oraz wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, lecz ich niepodanie skutkować będzie brakiem możliwości wysyłki poradnika i informowania o działaniach Fundacji. Dane osobowe nie będą wykorzystywane do zautomatyzowanego podejmowania decyzji, w tym profilowania.

Powiązane artykuły