Terapia skojarzona z wykorzystaniem Nivolumabu i szczepionki ISA 101 szansą dla chorych na nowotwory HPV-dodatnie

ilustracja diagnozy wirusa hpv

Zgodnie z najnowszymi badaniami, przedstawionymi podczas tegorocznego Kongresu Europejskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej, terapie oparte na połączeniu nivolumabu i szczepionki ISA 101 poprawiają znacznie odpowiedź u pacjentów z rakiem gardła środkowego w porównaniu do danych historycznych z wykorzystaniem samego nivolumabu.

Nivolumab jest inhibitorem punktu kontrolnego, natomiast ISA 101 to syntetyczna szczepionka peptydowa skierowana przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego 16 (HPV16). Zawiera ona 13 syntetycznych długich peptydów pochodzących z białek onkogennych E6 i E7 wirusa HPV16, odpowiedzialnych za 50% ludzkich nowotworów szyjki macicy i śródnabłonkowych zmian przednowotworowych w szyjce macicy oraz około 80-90% HPV-dodatnich nowotworów głowy i szyi, odbytu i powstałych pod wpływem HPV zmian patologicznych odbytu oraz neoplazji w obrębie nabłonka odbytu. ISA 101 powodowało regresję nowotworów wewnątrznaczyniowych sromu, ale nie jest aktywne w inwazyjnym raku szyjki macicy. Aktywność limfocytów T indukowanych przez szczepionkę może być amplifikowana przez leczenie przeciwciałami wpływającymi na punkty kontroli cyklu komórkowego, takimi jak nivolumab.

Przeprowadzono badanie z użyciem szczepionki ISA 101 oraz nivolumabu u pacjentów z nieuleczalnymi nowotworami HPV16-dodatnimi. Próba była otwarta dla wszystkich chorych z nowotworami związanymi z HPV16 niezależnie od narządu pochodzenia i obejmowała 24 pacjentów, w tym 22 chorych z nowotworem gardła środkowego oraz po jednym pacjencie z rakiem odbytu i rakiem szyjki macicy. Genotyp wirusa HPV16 potwierdzono stosując test Cervista HPV16/18 we wszystkich guzach. 18 (75%) pacjentów doświadczyło progresji w ciągu 6 miesięcy od wcześniej przyjmowanej terapii platyną, 12 (50%) osób otrzymało wcześniej cetuximab.

Wszyscy pacjenci byli leczeni produktem ISA 101 w dawce 100 mcgs/peptyd w dniach 1, 22 i 50 oraz  nivolumab w dawce 3 mg/kg dożylnie co 2 tygodnie, począwszy od dnia 8, przez okres do jednego roku. Diagnostyka obrazowa była wykonywana na początku badania, w 11 tygodniu i co 6 tygodni po jego zakończeniu.

Uzyskany w trakcie badań wskaźnik odpowiedzi (ang. ORR) wynosił 33% u wszystkich pacjentów i 36% wśród pacjentów z nowotworem gardła. Ogólny ORR obejmował 1 odpowiedź całkowitą, 7 częściowych odpowiedzi, 3 stabilizacje choroby i 13 progresji choroby. Mediana czasu odpowiedzi wyniosła 30,1+ tygodni.

Mediana przeżycia bez progresji (ang. PFS) wynosiła 2,7 miesiąca (95% CI, 2,3-8,0 miesięcy) z 6-miesięcznym wskaźnikiem PFS wynoszącym 33% (95% CI, 16-52%). 6-miesięczny wskaźnik ogólnego przeżycia (ang. OS) wyniósł 74% (95% CI, 51-87%), a mediana OS nie została jeszcze osiągnięta.

Działania niepożądane obejmowały zwiększoną transaminazę i lipazę, gorączkę, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie i nudności.

Badania te sugerują, że nivolumab zwiększa skuteczność szczepionki przeciwko HPV-16 u chorych z HPV-16-dodatnimi nowotworami. Wyniki te wymagają potwierdzenia w większym, randomizowanym badaniu klinicznym.

Autor: Anna Gil

Źródła:
  1. www.esmo.org/Oncology-News/Combined-Therapy-with-Nivolumab-and-ISA-101-Vaccine-Results-in-Promising-Efficacy-in-HPV-positive-Oropharyngeal-Cancer
  2. www.cancertherapyadvisor.com/esmo-2017/nivolumab-hpv16-vaccine-promising-cancers-treatment/article/687002/

Powiązane artykuły