Rak piersi u mężczyzn

mężczyźni

Mówiąc o raku piersi myślimy jedynie o kobietach. Okazuje się jednak, że ten nowotwór złośliwy może także rozwijać się u mężczyzn i stanowi on około 1% wszystkich nowotworów złośliwych piersi i mniej niż 1% nowotworów złośliwych u mężczyzn. Zachorowania na raka piersi wśród mężczyzn utrzymują się od wielu lat na stałym poziomie, natomiast u kobiet obserwuje się wzrost zachorowań na ten nowotwór złośliwy. Co istotne, to fakt, że rokowanie u mężczyzn chorych na raka piersi jest podobne, jak u kobiet. (1)

Przed okresem dojrzewania budowa piersi dziewcząt i chłopców jest podobna. W okresie dojrzewania, żeńskie hormony płciowe, powodują rozrost tkanki gruczołowej piersi. Testosteron „zapobiega” rozrostowi tkanki gruczołowej piersi u mężczyzn. Prawidłowo zbudowana pierś mężczyzny zawiera przewody mlekowe i brak lub niewielką liczbę zrazików (płatów) umiejscowionych w okolicy zabrodawkowej. Stąd też najczęstszą lokalizacją guzów u mężczyzn jest umiejscowienie zabrodawkowe. Podobnie jak we wszystkich tkankach organizmu, również w tkance gruczołowej piersi u mężczyzn może dojść do powstania raka. (1, 2)

Czynniki ryzyka

  • Wiek: ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. U mężczyzn przed 35. r.ż. ryzyko zachorowania wynosi 0,1 na 100 tysięcy ludności, natomiast po 85. r.ż. wzrasta do 6,5/100 tysięcy ludności
  • Obciążenia genetyczne:
    • Mutacja genu BRCA2: ma ona jednak mniejsze znaczenie niż u kobiet i ryzyko zachorowania na raka piersi u mężczyzn z mutacją BRCA2 w ciągu całego życia wynosi 6%
    • Mutacja genu BRCA1: rola tej mutacji u mężczyzn chorych na raka piersi jest wciąż dyskusyjna
    • Mutacja genów TP3, CHEK2 i PTEN może zwiększać ryzyko zachorowania na raka piersi u mężczyzn
    • zespół Klinefeltera (rzadka choroba genetyczna).
  • Zaburzenia hormonalne prowadzące do podwyższonego stężenia estrogenów (żeńskich hormonów płciowych) i obniżonego stężenia testosteronu. Mogą one być spowodowane zaburzeniami pracy wątroby, przyjmowaniem leków hormonalnych przez chorych na raka prostaty i transseksualistów, a także otyłością, która sprzyja zaburzeniom hormonów męskich.
  • Choroby jąder
  • Rak prostaty i jelita grubego zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi
  • Zmiany łagodne: występują niezwykle rzadko, jednak rozpoznanie takich zmian zwiększa ryzyko zachorowania
  • Czynniki środowiskowe:
    • Urazy piersi,
    • Praca wykonywana w wysokich temperaturach, np. w hutach, gdzie może dojść do uszkodzenia jąder w wyniku oddziaływania wysokiej temperatury. (1)

Objawy

U większości mężczyzn chorych na raka piersi pierwszym objawem jest niebolesny guz zlokalizowany za brodawką sutka (85-90%). Wyciek z brodawki, zarówno bezbarwny, jak i krwisty, w większości przypadków oznacza rozwój nowotworu złośliwego. Do innych objawów należą: wciągnięcie brodawki, owrzodzenie brodawki lub skóry piersi, ból bez innych uchwytnych przyczyn, niewielkiego stopnia pogrubienie lub świąd skóry. W wielu przypadkach dochodzi również do powiększenia pachowych węzłów chłonnych po stronie zajętej piersi, a w dalszych etapach powiększenie węzłów szyjno-nadobojczykowych.
U 5 do 10% chorych nowotwór rozpoznawany jest w stadium uogólnienia, przy czym, podobnie jak u kobiet, najczęściej występują przerzuty do płuc, wątroby, kości i mózgu. Lokalizacja początkowa guza po stronie lewej jest częstsza, rzadko występuje obustronnie. (1)

Diagnostyka

Podstawą rozpoznania raka piersi, podobnie jak każdego innego nowotworu jest badanie mikroskopowe. Do najważniejszych metod uzupełniających badanie mikroskopowe należą:

  • rozmowa z pacjentem,
  • badanie lekarskie,
  • mammografia (MM),
  • ultrasonografia (USG),
  • mammografia metodą rezonansu magnetycznego (MR),
  • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) – pobranie igłą komórek do badania mikroskopowego,
  • biopsja gruboigłowa – pobranie igłą cienkiego wycinka tkanki guza do badania mikroskopowego,
  • biopsja mammotomiczna – nowa metoda pobierania wycinków tkanki z guza,
  • chirurgiczne wycięcie części guza,
  • badanie komórek wydzieliny z brodawki sutkowej.

W celu oceny stopnia zaawansowania  i podejrzenia przerzutów do narządów odległych wykonuje się następujące badania:

  • RTG klatki piersiowej,
  • tomografię komputerową klatki piersiowej,
  • USG jamy brzusznej,
  • tomografię komputerową jamy brzusznej,
  • tomografię komputerową mózgowia,
  • scyntygrafię kości (specjalistyczne badanie kości za pomocą radioaktywnego pierwiastka),
  • pozytonową emisyjną tomografię (PET) (specjalistyczne badanie pokazujące nawet niewielkie ogniska raka w całym organizmie). (1)

Do badań dodatkowych należą badania morfologii krwi oraz badania biochemiczne oceniające wydolność nerek i wątroby. Markery nowotworowe (specjalistyczne badania na obecność raka w organizmie) nie mają znaczenia w rozpoznawaniu raka piersi. (1)

Leczenie

W leczeniu raka piersi u mężczyzn stosuje się operacje chirurgiczne, radioterapię, hormonoterapię, chemioterapię i terapię celowaną. (1)

W kwietniu 2019 roku FDA (Amerykańska Agencja ds. Leków) rozszerzyła wskazania leku Palbociclib (Ibrance®) o zastosowanie również u mężczyzn (3). Lek został zarejestrowany w Unii Europejskiej w listopadzie 2016 roku do leczenia chorych na zaawansowanego miejscowo i uogólnionego raka piersi. Lek stosuje się w postaci doustnych kapsułek. O ile nie stwierdza się przeciwwskazań leczenie powinno być stosowane do czasu utraty kontroli choroby nowotworowej, czyli wystąpienia progresji raka. Palbociclib jest jedną z bardzo skutecznych opcji leczenia raka piersi, możliwą do zastosowania przy najczęściej rozpoznawanym podtypie biologicznym (hormonozależny, HER2 neg). (4)

“Należy podkreślić, że leczenie palbociclibem jest stosunkowo dobrze tolerowane. Poważne objawy uboczne zdarzają się rzadko. Najczęściej obserwuje się neutropenię, zakażenia, leukopenię, zmęczenie, nudności, zapalenie jamy ustnej, niedokrwistość, łysienie i biegunkę. Przy pojawieniu się objawów ubocznych można zmniejszyć dawkę dobową leku i nadal kontynuować terapię. Tylko u około 4% pacjentów objawy uboczne były powodem przerwania terapii”  –  dr Jagiełło-Gruszfeld (Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, Centrum Onkologii w Warszawie). (4)

Zapobieganie

Samobadania oraz regularne badanie wykonywane przez lekarza jest standardowym postępowaniem profilaktycznym jedynie u nosicieli mutacji genu BRCA2.

Autor: Justyna Pluta

Piśmiennictwo:
  1. onkologia.org.pl/rak-piersi-mezczyzn/ data odwiedzin strony 2.05.2019 r.
  2. www.cancer.org/cancer/breast-cancer-in-men/about/what-is-breast-cancer-in-men.html data odwiedzin strony 2.05.2019 r.
  3. www.esmo.org/Oncology-News/FDA-Expands-Approved-Use-of-Palbociclib-for-Metastatic-Breast-Cancer data odwiedzin strony 2.05.2019 r.
  4. www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Onkologia/Specjalistka-palbociclib-jest-jedna-z-bardzo-skutecznych-opcji-leczenia-raka-piersi,169075,1013.html data odwiedzin strony 7.07.2019 r.

Powiązane artykuły